Thứ Tư, 04/07/2012, 16:25 (GMT+7)

TTO - Nhà văn Nguyễn Mộng Giác, tác giả của trường thiên tiểu thuyết nổi tiếng Sông Côn mùa lũ vừa qua đời lúc 22g15 ngày 2-7 tại nhà riêng (thành phố Westminster, California, Mỹ), hưởng thọ 72 tuổi.


Nhà văn Nguyễn Mộng Giác - Ảnh tư liệu

Nhà văn Nguyễn Mộng Giác sinh ngày 4-1-1940 tại Bình Phú (Tây Sơn, Bình Định), định cư tại Mỹ năm 1982.

1:08 PM, 04/07/2012

(ĐVO) Nguyễn Mộng Giác sinh năm 1940 tại Bình Định, là con thứ hai trong một gia đình gồm 7 anh chị em.

Năm 1963, ông tốt nghiệp thủ khoa Trường Đại học sư phạm Huế. Sau đó ông được mời giảng dậy tại trường Nữ trung học Đồng Khánh. Nơi này ông đã gặp và yêu Nguyễn Khoa Diệu Chi, một người con gái Huế duyên dáng, nền nã, hết lòng vì chồng con.

Nguyễn Mộng Giác bắt đầu viết từ khi còn là sinh viên nhưng mãi đến năm 1971, ông mới gửi bài cho Tạp chí Ý Thức và từ đây những tác phẩm của ông lần lượt được xuất bản, trong đó có Xuôi dòng (tập truyện ngắn, NXB Văn Nghệ, 1987), Mùa biển động (tiểu thuyết gồm 5 tập, NXB Văn Nghệ, 1984-1989), Sông Côn mùa lũ (tiểu thuyết, NXB Văn Học, 1998), Bão rớt (truyện ngắn, NXB Trí Ðăng 1973), Tiếng chim vườn cũ (NXB Trí Ðăng, 1973), Qua cầu gió bay (truyện dài, NXB Văn Mới, 1974), Ðường một chiều (truyện dài, NXB Nam Giao, 1974), Ngựa nản chân bon (truyện ngắn, NXB Người Việt, 1983)...

Văn và sử, văn chương và lịch sử, quan hệ như thế nào? Một mặt, văn chương là hư cấu và tác phẩm là một cái hoặc cách nhìn, tiên tri, dự báo, một nhận thức lịch sử - hoặc bên lề lịch sử, của một tác giả, trong khi đó, lịch sử là một nỗ lực tìm "sự thật" chính xác, khách quan, không thiên lệch, có hay có dở có mạnh có yếu, có vinh quang thì cũng có thất bại phải cáng đáng với lịch sử.

Lịch sử như chân lý, là những sự thật "khách quan", các nhà viết sử hay nhiều tác giả tiểu thuyết lịch sử như phải thuyết phục vì tin có những "sự thật" cần được viết lại, đặt lại. Tại sao vậy? Vì kiến thức mới, vì những dữ kiện mới phát hiện? Vì những cương tỏa chính trị xã hội cứng nhắc, vì xã hội trước mắt đang có vấn đề, bí lối hoặc có kẽ hở. Trong khi tiểu thuyết lịch sử là "chân lý" qua tâm hồn, cách hiểu, là một cách nhận thức hay cảm nhận lịch sử vì tác giả chúng có quyền hư cấu, tô nhân vật sâu hơn, rõ nét hơn, vĩ đại sống động hơn, hay hạ bệ, làm hèn kém đi. Thường các nhà viết sử vẫn theo lối bình thường "sử bình", "cương" rồi "mục" mà không dám "nói lại", "sửa sai" ngoại trừ những trường hợp theo "chính nghĩa" hay chính sách triều đại mới: Trần sửa sử Tiền Lê, Nguyễn sửa Hậu Lê, v.v. Vậy có thể có "bản chất lịch sử" khách quan, vượt không gian thời gian không? Thiển nghĩ đây là không tưởng! Về phần tiểu thuyết lịch sử, chúng là một cách tra hỏi và nghi vấn quá khứ để biện minh hiện tại và chỉ hướng cho tương lai, qua trung gian một hay nhiều tác giả. Như vậy, chúng cũng là những tiểu thuyết luận đề khi đặt lại vấn đề, dữ kiện lịch sử, đề ra luận đề mới, mượn dĩ vãng nói chuyện hiện tại, có thể có ý chống lại bước lịch sử hoặc trật tự xã hội đang có (ngoại bang đô hộ, độc tài đảng trị, v.v.). Dĩ nhiên đây là nói về những tiểu thuyết lịch sử chính loại, không thương mại hoặc nhắm thị hiếu thấp hèn!

Đêm ở Thị Nghè nghe sóng sông Côn
Tiếng trống trận vang lên từng trang viết
Như ngựa chiến trên đường dài mải miết
Chở đau thương trong dòng máu anh hùng

Đứng giữa biển bờ xa lạ mênh mông
Anh nhớ quê hương trong từng câu chữ
Nhớ con cá tràu sông Côn mùa lũ
Nước bạc xót xa trôi giạt lên bờ

Tin buồn từ gia đình Nhà Văn Nguyễn Mộng Giác cho hay là  sau một thời gian dài bạo bệnh, Nhà Văn đã qua đời vào lúc 22 giờ 15 phút  ngày 2 tháng Bảy năm 2012 (ngày giờ địa phương ở California) tại tư gia ở Westminster, Orange County, California, hưởng thọ 73 tuổi.

Xin thành kính chia buồn cùng Cô Diệu Chi và gia quyến.

Cầu nguyện hương linh Nhà Văn sớm siêu thoát về chốn vĩnh hằng.


NguyenMongGiac.Info

WESTMINSTER  (NV) - Theo tin từ gia đình, nhà văn Nguyễn Mộng Giác đã từ trần lúc 10 giờ 15 phút tối ngày 2 tháng 7 năm 2012 tại tư gia, thành phố Westminster, Orange County, thọ 73 tuổi. Ông qua đời để lại vợ, bà Nguyễn Khoa Diệu Chi, và ba con, hai gái một trai.


Nhà văn Nguyễn Mộng Giác.

"Tôi phải xa lìa quê hương và phải tự mình chịu trách nhiệm đời mình, chịu trách nhiệm cái tự do của mình. Không còn ai bảo bọc tôi, không còn ai cấm đoán tôi. Thành công, tôi không biết khoe với ai. Thất bại, tôi không thể đổ thừa cho ai. Tôi trơ trọi, không mang trên người nhãn hiệu “nhân danh,” “đại diện,” “phát ngôn viên” để hưởng những ưu quyền (và ưu phiền) dành cho một đám đông, một cộng đồng xã hội.
Với ai khác không biết, với tôi, tôi thích được là mình, và không thích làm đại diện của bất cứ ai, không khoái nhân danh bất cứ ai, không muốn nợ nần bất cứ ai.”
(“Sống và viết tại hải ngoại” – Nguyễn Mộng Giác)


Nhà văn Nguyễn Mộng Giác 1940 - 2012 (ảnh do Nguyễn Xuân Hoàng chụp)

Nguyễn Mộng Giác sinh năm 1940 tại Bình Định, trong một gia đình gồm 7 anh chị em. Ông là người con thứ hai. Cha ông, một nhà giáo trong thời Pháp thuộc, thưở nhỏ ông cắp sách theo cha đi nhiều nơi vì thời gian đó nhà giáo luôn được thuyên chuyển công tác liên tục. Ông thừa hưởng nếp sống mô phạm từ cha mình.

Nguyễn Mộng Giác. Đinh Cường vẽ July 2. 2012

chúng ta sống để nhìn bạn bè ra đi

gíác đã đi sao
giác của diệu chi
không còn nghe tiếng cười như nắng vỡ trên những bông trúc đào dọc theo các con đường ở westminster
không còn thấy ánh mắt nheo
nhắc đến tên dung của tôi
và diệu uyển

Nguồn: Đặc San Cường Để  Qui Nhơn số 1 năm 1998 tại Houston

LTS: Là hậu thân của một trường trung học được thành lập từ năm 1921, và mang nhiều danh xưng khác nhau suốt hai thời kỳ Pháp thuộc và Việt minh.  Trường Trung học Cường Để được chính thức mang tên Ông Hoàng làm cách mạng này từ năm 1955 đến ngày đổi đời năm 1975.  Trong suốt thời gian này, trường vinh dự được điều khiển bỡi năm vị Hiệu trưởng đầy tài năng và đức độ.  Thật đau lòng, ba trong số năm thầy Hiệu trưởng khả kính của chúng ta là các thầy Đinh Thành Chương, Trương Ân và Nguyễn Phụ Chính đã quá cố.  Hiện nay chỉ còn lại thầy Tôn Thất Ngạc ở Houston, TX và thầy Nguyễn Mộng Giác ở Orange County, CA.

Mặc dù hoàn cảnh đã có nhiều đổi thay và mặc dù hầu hết chúng ta đã trưởng thành hiểu theo nhiều nghĩa.  Quí vị Hiệu trưởng, quí thầy cô vẫn mãi mãi là những biểu tượng cao quí, những mẫu mực để học hỏi, để noi theo về cả hai phương diện: kiến thức và tư cách đạo đức, đối với tất cả cựu học sinh.

Nhân dịp Đặc San Cường Để phát hành số đầu tiên tại hải ngoại; chúng tôi thành tâm tưởng nhớ đến quí thầy cô đã quá vãng và trân trọng giới thiệu đến toàn thể anh chị em bài phỏng vấn các thầy Hiệu trưởng Tôn Thất Ngạc và Nguyễn Mộng Giác.  Đây là cách vừa giúp chúng ta thấu hiểu và chia xẻ hoàn cảnh gian truân theo vận nước của quí thầy, vừa để hảnh diện ôn lại những thành tựu của trường xưa bạn cũ, đồng thời lắng nghe những lời chỉ bảo chân thành và hữu ích của quí thầy.  Câu hỏi được đặt chung cho cả hai thầy:

Tưởng Niệm người Đồng hương Nguyễn Mộng Giác

Mùa Biển Động* giữa hè hanh nắng
Cuộc đời người như vận nước Nam
Những Đợt Sống Ngầm, Mùa Biển Động
Đã vở bờ đưa người đến tự do.

Bộ truyện dài Sông Côn Mùa Lũ
Đất Tây Sơn Bình Định vang lừng
Rồi Bèo Giạt, Tha Hương đất khách
Phút lâm chung về bến Tự do.

Nay Bão Nổi, Tiếng Chim Vườn Cũ
Thương người con xứ Nẫu hào hùng ...